Gamla Ullevi

Kullanan Takımlar: IFK Göteborg & GAIS & Örgryte IS & BK Hacken

Yapım Yılı: 17 Eylül 1916

Kapasite:  18.416

Boyutlar: 105 x 68

 

90’lı yılların Avrupa’yı kasıp kavuran ülkesidir İsveç futbolu. Kendi değerlerine daima sadık kalmış İskandinav ülkesi dönemin global dünyasına ayak uydurmakta zorlanmamış ve dünyanın önde gelen ülkeleri I. Dünya Savaşı’nda çarpışırken Vikingler ise ortaya bir başyapıt çıkarmakla meşguldüler.
İsveç’in Göteborg kentinde sportif faaliyetlerin başlangıcı 1901 yılına dayanıyordu. O yıllarda inşa edilen 600 seyirci kapasiteli mekâna Idrottsplatsen adı verilmişti. Burada sadece futbol değil, okçuluk ve binicilik gibi sportif faaliyetler de yapılıyordu. Ancak o dönem futbola artan ilgi Göteborg şehrinde bir stadyum yapma gereksinimi doğurmuştur. Seneler 1916’yı gösterdiğinde planlanan projeler masaya yatırılmış ve 12.000 kişi kapasiteli Gamla Ullevi Stadyumu inşa edilmiştir. 17 Eylül 1916 yılında IFK Göteborg (2 – 2) AB Kopenhag arasında oynanan maçla açılışı yapmıştır stadyum. Yalnız stat sadece futbol maçları için sınırlı kalmamış, çim sahanın üzerine entegre edilen buz pistinde ilk kez bir buz hokeyi maçı 6 Ocak 1917 yılında taraftarların seyrine sunulmuştur. Bu gaye ile Gamla Ullevi çok amaçlı spor kompleksi olarak hizmet vermeye devam etmiştir.

1924 yılında Göteborg kulübü yetkilileri burada sadece futbol oynanması için girişimlerde bulunmuşlardır. Bu tarihten tam 10 sene sonra kulüp stadın koltuk kapasitesini arttırmak için stadyumu bir süre kapatmıştır. Yenilenen stadyum ertesi yıl Örgryte IS (3 – 2) AIK Stockholm arasında oynanan mücadeleyle taraftarlara merhaba demiştir.

Stadyum ismini İskandinav tanrıları olarak kabul edilen “Ull”den almıştır. İskandinav dilinde anlamı, beceri, av ve düello tanrısı olan bu isim stadyumun ismine layık görülerek Gamla Ullevi olarak kayıtlara geçmiştir.

Stadyuma rekor katılım 2 Mayıs 1957 yılında gerçekleşmiş, Örgryte (1 – 2) Elfsborg arasında oynanan mücadeleye stadyumun kapasitesinin yaklaşık üç katında seyirci teşrif etmiş ve maçı izleyen 32.357 kişi tarihe geçmiştir.

Milenyum çağında yeterince eskimiş ve modern çağa ayak uyduramamış Gamla Ullevi alınan karar gereği 9 Ocak 2007 tarihinde geçici olarak futbola veda etmiş ve yıkımı gerçekleşmiştir.

90 yılı aşkın bir süre ile ayakta kalan eski stat Gamla Ullevi’nin yıkılmasının tek amacı yerine modern bir stadyum inşa etmekti. Yetkililer önlerine gelen birçok seçenek arasından Göteborg Belediye Başkanı Göran Johansson’un sunmuş olduğu proje kabul edilerek yeni stadyumun temelleri atılmıştır. 18.000 kişi kapasiteli bir stadyum düşünen yetkililer mekânın inşasından sonra İsveç’in en görkemli statlarından birine imza atacaklarını savunmuşlardır. Proje müdürü Jan-Ake Johansson’un yürüttüğü çalışmalar toplamda 335 milyon Euro’ya mal olmuştur. 2008 yılının Kasım ayında bitmesi planlanan çalışmalar, 2009 yılının ortalarına kadar uzamıştır. Beklenen an 5 Nisan 2009 yılında gerçekleşmiş ve stadyumun açılışı bu tarihte yapılmıştır.

Stadyumu geçmişten bu yana üç İsveç takımı kullanmaktadır. Bu takımların başında gelen en önemli kulüp IFK Göteborg’tur. Ayrıca İsveç 1’inci lig takımlarından GAIS ve Örgryte ekipleri de iç saha maçlarını burada oynamaktadırlar. 2014 tarihinden itibaren bu üç takıma eklenen BK Hacken de maçlarını Gamla Ullevi’de oynamaktadır. Stadyumun açılışından bir süre sonra mekâna verilecek isim hakkında bir takım anlaşmazlıklar çıkmıştır. Eski adı Gamla Ullevi ismini bir tarafa bırakan kulüp temsilcileri “Footbalsarenan” (Futbol Arena) ismini ortaya atmışlardır. Göteborg kulübü temsilcileri de İsveç ve Göteborg tarihinin unutulmaz yıldızı olan Gunnar Gren’in isminin stadyuma verilmesinin daha uygun olacağını düşünmüşlerdir. Diğer kulüpler ise gelirlerini aktarmak maksadıyla stadyuma sponsor bir ismin daha iyi olacağını düşünmüşler ve Victoria Arena ve Gothia Arena isimlerini ön plana çıkarmışlardır. Ülkenin önde gelen politikacıları ve kuruluşlarının desteğiyle nihai karar verilmiş ve stadın ismi Gamla Ullevi olarak kalmıştır.

Gamla Ullevi Stadı’nın tasarımı ve maliyeti Göteborg şehrinin temsilcileri tarafından eleştirilse de ülkenin diğer statlarına nazaran daha modern ve ambiyansı daha güzel olduğundan bu eleştiriler rafa kalkmıştır.

Son yıllarda Göteborg kulübünün sportif açıdan başarısız sonuçlar alması seyircilerin maçlara olan ilgisini azaltmıştır. 2009 yılı itibariyle ortalama 13.813 kişiyi misafir eden Gamla Ullevi, 2013 yılı ortalamasına bakıldığında 11.598 kişi ile bu sayı git gide düşmüştür.

Ayrıca, İsveç bayan milli takımı da 2009 yılından itibaren maçlarını Gamla Ullevi’de oynamaktadır.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA Gamla Ullevi 9 Gamla Ullevi 14 Gamla Ullevi 3 Gamla Ullevi 2

Reklamlar

Ullevi

Kullanan Takım: –

Yapım Yılı: 29 Mayıs 1958

Kapasite:  43.000

Boyutlar: 105 x 66

 

Ullevi veya bazı çevrelerce Nye Ullevi (Yeni Ullevi) ismiyle anılan, İsveç’in Göteborg kentinde bulunan, 1958 Dünya Kupası’nı düzenlemeye hak kazanan İsveç’in şampiyona için yaptığı stadyumdur.  Kapasite bakımından İskandinavya ülkeleri arasında en büyük stadyumdur.

Stadyum 1958 Dünya Kupası’na ev sahipliği yaptıktan sonra sadece futbola değil diğer spor branşlarına da sahne olmuştur. 1958 Dünya Kupası 3’üncülük maçı, 1995 Dünya Atletizm Şampiyonası, 2006 Avrupa Atletizm Şampiyonası, 1983 ve 1990 Kupa Galipleri Kupası Finali, EURO 92 Finali, 2004 UEFA Kupası Finali gibi büyük organizasyonlara ev sahipliği yapmıştır.

Stadyum için rekor katılım açılışından bir yıl sonra gerçekleşmiştir. Şehrin takımı IFK Göteborg ile Örgryte IS takımları 3 Haziran 1959 günü burada karşılaştılar. Karşılaşmayı 52.194 kişi takip etmiştir.

Spor karşılaşmalarının yanı sıra stadyumda çeşitli müzik organizasyonları da yapılmaktadır. 8 Haziran 1985 günü Bruce Springsteen konserinde stadyumdaki binlerce kişi ölümle burun buruna kalmıştı. Aynı anda ritmik bir şekilde hareketler yapan seyirciler kentin yapısındaki kil tabakayı yerinden oynattılar ve stadyumda çökme meydana geldi. Daha sonra yapılan tadilat ve güçlendirmelerle bunun bir daha olmaması için önlem alındı.

1980’lere kadar çok fazla organizasyon düzenleyemeyen stadyum, git gide organizasyon komitelerinin dikkatini çekmeye başlamıştı. 1983 yılındaki Kupa Galipleri Kupası finalini düzenlemeye hak kazanmıştı.  Rakiplerini tek tek yenen Real Madrid ve Aberdeen kulüpleri 11 Mayıs 1983 günü Ullevi stadyumunda kozlarını paylaştılar. Ancak karşılaşmaya ilgi son derece düşüktü. Sadece 17.804 kişi maçı izledi. Sir Alex Ferguson yönetiminde ki İskoç ekibi Aberdeen Real Madrid’i 2-1 mağlup ederek kupaya uzandı.

7 yıl sonra yine aynı kupanın finaline sahne olan stadyum bu sefer İtalyan Sampdoria ile Belçika temsilcisi Anderlecht kozlarını paylaştılar. Normal süresi 0-0 biten karşılaşma uzatmalara gitti.  Vialli’nin 105 ve 107’nci dakikalarda attığı 2 gol kupayı İtalyanlara getirdi.  Maçı 20.103 kişi takip etti.

14 Ağustos 1988 günü Amerikan Futbolu Ligi (NFL) takımlarından Minnesota Vikings ile Chicago Bears takımları bu stadyumda karşı karşıya geldi.

2004 yılında ise UEFA Kupası finali bu statta düzenledi. Valencia ile Marsilya kulüpleri karşı karşıya geldi. 2000 ve 2001 Şampiyonlar Ligi finalisti Valencia; Vicente ve Mista’nın golleriyle kupayı müzesine götürdü. Diğer maçlara nazaran seyirci sayısı gayet yüksekti. Karşılaşmayı 39.000 kişi izledi.

EURO 92’de ise stadyum final maçını düzenleme şerefini elde etti.  Yugoslavya’nın turnuvadan yaşadığı iç savaş nedeniyle ihraç edilmesi sonucu turnuvaya Sırpların yerine son dakika da davet edilen Danimarka Futbol Federasyonu futbolcuları plajdan çağırdı. Rakiplerini bir bir geçen Vikingler finalde Almanya ile karşı karşıya geldi. 26 Haziran 1992 günü oynan maçta Jensen ve Vilfort’ün attığı gollerle kupayı kazandı ve bu sonuç Avrupa Şampiyonaları’nın en büyük sürprizi olarak tarihteki yerini aldı.

EURO 92’de ayrıca oynanan diğer maçlar şu şekildeydi: İlk maç Van Basten’li, Gullit’li, Bergkamp’lı,  Koeman’lı Hollanda ile İskoçya arasında oynandı. 23 yaşındaki Bergkamp’ın 75’inci dakikada attığı golle Portakallar maçı 1-0 kazandı. Hollanda’nın Bağımsız Devletler Topluluğu ile yaptığı maç stadyumda ki ikinci karşılaşma oldu. Sovyetler Bİrliği’nin dağılması üzerine, turnuvaya hak kazanmış olan Ruslar Bağımsız Devletler Topluluğu olarak turnuvaya katıldı. Maç golsüz tamamlandı. Grup aşamalarındaki son maç Hollanda-Almanya arasında gerçekleşti. Rijkaard, Witschge ve Bergkamp’ın attığı gollerle Hollanda Panzerleri sürklase ederek maçı 3-1 kazandı. Almanların tek golü Klinsmann’dan geldi.  Yine Hollanda’nın maçına ev sahipliği yapan stadyum yarı finalde Hollanda-Danimarka maçına sahne oldu. Trunuvanın sürpriz ekibi Danimarka favori olan Portakallar karşısında Larsen ile iki defa öne geçti. Ancak Hollanda Bergkamp ve Rijkaard ile bu gollere karşılık verdi. Normal süresi 2 – 2 berabere biten maç penaltılara gitti. Danimarka 5’te 5 yaparken Hollanda Van Basten’in kaçırdığı penaltı vuruşu nedeniyle elendi.

Stadyum 2007 yılında geçirdiği tadilat ile 600 metrekarelik dev bir güneş enerjisi paneline sahip olmuştur. Aydınlatması sırasında bu paneller de kullanılmaktadır.

Stadyum; Slayer, Metallica, Elton John, Madonna, Michael Jackson, U2 ve daha birçok müzisyen ve müzik grubunun konserine tanıklık etmiştir.

Ullevi 2 Ullevi 1 Ullevi 11 augusti 2006 Ullevi 6 Ullevi 7

Rasunda

Kullanan Takımlar: AIK ve İsveç Milli Takımı

Yapım Yılı: 17 Mayıs 1937

Yıkım Yılı: 2012

Kapasite: 36.608

Boyutlar: 105 x 68

 

Futbol tarihinin çok önemli maçlarına ev sahipliği yapan Rasunda Stadı Stockholm kentinin Solna bölgesinde inşa edilmiştir. Stat ismini Solna’nın bir bölümü olan Rasunda’dan almıştır.

1937 yılında inşasına başlanan stadyumun projesi dönemin mimarları Birger Borgström ve Sven Ivar Lind tarafından tasarlanmıştır. 17 Mayıs 1937 yılında AIK-Malmö takımları arasında oynanan maç ile taraftarların huzuruna sunuldu. Rasunda Stadı AIK Stockholm takımının mabedi oldu ve İsveç Milli Takımı’nın yüzlerce maçına ev sahipliği yaptı. İsveç Futbol Federasyonu’nun almış olduğu karar sonucunda; İsveç maçlarının %75’ini Rasunda da, geri kalan maçlarını ise Göteborg’un Ullevi stadında oynamıştır.

Rasunda Stadı’nı dünyaya açan en önemli organizasyon 1958 Dünya Kupası’dır. Böylece stadyum Dünya Kupası için elden geçirildi ve kapasitesi 50 bin kişinin üzerine çıkarıldı. Tüm Avrupa ve İsveç halkı bir efsanenin doğuşuna tanıklık ettiler. Tarihi Rasunda grup maçlarında İsveç’in oynadığı maçlarla beraber biri de play-off maçı olmak üzere toplam beş maça ev sahipliği yaptı. Bu stat İsveç Milli Takımı’na uğurlu geliyordu çünkü kendi seyircisi önünde gruplardan lider olarak çıkmayı başarıyorlardı. Oynanan maçların listesi şöyle:

(İsveç 3 – 0 Meksika,   Meksika 1 – 1 Galler,   İsveç 2 – 1 Macaristan,   İsveç 0 – 0 Galler,   Galler 2 – 1 Macaristan).

Çeyrek final ve yarı final maçlarında birer maça ev sahipliği yapan Rasunda Stadı ortalama 36.000 seyirci çekmeyi başarmıştı. Çeyrek final müsabakasında ev sahibi İsveç SSCB’yi 2 – 0 mağlup ederek yoluna emin adımlarla devam etti. Yarı finalde ise unutulmaz bir maç yaşandı. Dünya arenasına ilk kez çıkan, henüz 17 yaşındaki Pele hat-trick yaptığı maçta Brezilya Fransa’yı 5-2 yenerek bozguna uğratıyordu. Bu maç Pele’nin vitrine çıktığı maç oldu. İsveçlilerin unutamadığı ve kendi takımlarını finalde gördüğü güzel maçta İsveç Rasunda’nın çimlerinde Pele’nin yıldızlaştığı maçta Brezilya’ya 2–5 yenilerek tarihlerinde ilk kez final oynadıkları maçta kendi seyircileri önünde kupayı kaybediyorlardı.

Rasunda Stadı’nın 1980 yılında ana tribünü yıkıldı ve baştan yapıldı. 1992 Avrupa Şampiyonası için tribünlerin üstü kapatıldı. Tam 34 sene sonra bir önemli organizasyona daha ev sahibi olmanın gururunu yaşadı İsveçliler. Rasunda Stadyumu İsveç’e bir kez daha ev sahipliği yaptı. İsveç grup maçlarında güçlü rakiplerine karşı göğüs gererek grupta Danimarka ile beraber güle oynaya yarı finale yükselmeyi başarırlar. Gruplarda alınan sonuçlar ise:

(İsveç 1 – 1 Fransa,  İsveç 1 – 0 Danimarka,   İsveç 2 – 1 İngiltere)…

Yarı finalde ise sadece bir maç yapıldı. İsveç güçlü Almanya’ya çekişmeli geçen mücadele de 2 – 3 yenilerek turnuvaya veda ediyordu. Böylece İsveçliler kendi evinde yapılan bir turnuvayı daha derece ile tamamlamanın gururunu yaşıyorlardı.

Stadyumun seyirci rekoru 26 Eylül 1965’te oynanan İsveç-Almanya mücadelesinde 52.943 kişi olarak kaydedilmiştir. Son olarak 80’li yıllarda Heysel Faciası’nın etkilerinden dolayı stadın kapasitesi 36.608 kişiye düşürülmüştür.

Futbolun hemen her öğesi bir şekilde zamana tutunmayı başarır, evrim geçirir, yenilenir ve gelişir. Bir tek mabetler, statlar geçen yılların kendilerini yaşlandırmasına engel olamazlar. Türlü makyajlar, operasyonlar, çabalar fayda etmez ve bir gün gelir yaşanmışlıkların izlerini taşıyamaz hale gelirler.

İsveç’in Stockholm kentindeki Rasunda Stadı yıllara meydan okumaktan yoruldu ve yıkım kararı verildi. Friends Arena’nın tamamlanmasından sonra sıra Rasunda Stadı’na veda etme zamanı gelmişti. Her AIK taraftarının mabedine veda etmesine ve ondan bir hatıra alınmasına karar verildi ve yıkım öncesinde kapılar açıldı. Binlerce AIK taraftarı Rasunda’nın koltukları, çimleri, toprağı, demiri, tabelası; ellerine ne geçerse, neyi sökebildilerse alıp evlerine götürdüler. O gün Rasunda’nın taraftarlarıyla son buluşmasıydı. Ertesi gün ise yıkım işleri başladı.

Bundan sonra Rasunda Stadı, Pele(2), Vava(2) ve Zagallo’nun golleriyle Brezilya’nın ellerinde uzanan Dünya Kupası’nın fotoğrafında yaşamaya devam edecek.

HPIM0120.JPG Rasunda 4  Rasunda 7 Rasunda 1Rasunda 6

Friends Arena

Kullanan Takımlar: AIK ve İsveç Milli Takımı

Yapım Yılı: 27 Ekim 2012

Kapasite: 54.329

Boyutlar: 105 x 68

 

İsveç taraftarları için zor bir durumdu Rasunda Stadı’nın yıkılması. 2009 yılının Aralık ayında başlayan inşa çalışmaları 2012 yılında tamamlandıktan sonra; İsveçliler Friends Arenaya başka bir anlamda yeni mabetlerine merhaba dediler. Friends Arena Stockholm şehir merkezinin kuzeyinde bulunan Solna Gölü’nün yer aldığı Råstasjön bölgesinde inşa edilmiştir.

Stadyumun ilk ismi Swedbank Arena olması bekleniyordu. Hatta Swedbank 2023 yılına kadar sürecek 153 milyon kron (20,5 milyon avroya) karşılığında stadyumun isim hakkını almayı başardı. Ancak kısa bir süre önce Swedbank ülkede kar amacı gütmeyen bir kuruluş olduğundan ve yolsuzluk söylentileriyle çalkalandığı için İsveç Futbol Federasyonu Swedbank’in teklifini reddetti. 28 Mart 2012 yılında alınan karar gereği stadyumun isminin Friends Arena olduğu tüm kamuoyuna duyuruldu.

Stadyumun toplam maliyeti ilk başta tahmini olarak 2,3 milyar kron olarak hesaplansa da; toplam 1,9 milyar kron (170 milyon avro) olarak kayıtlara geçti. 27 Ekim 2012 tarihinde açılışı geçekleştirilen stadyumda, açılış günü Loreen konseri gerçekleşmiştir. Stadyumda gerçekleştirilen ilk mücadele ise; İsveç (4 – 2) İngiltere arasında oynanan dostluk maçıdır. İsveç’in farklı kazanmasından ziyade o gün İsveç’in otantik golcüsü Zlatan İbrahimoviç’in ceza sahası dışından kaleye 25 metre uzaklıkta gönderdiği röveşata golü maça damgasını vurmuştu. 4 gol atan İbrahimovic’in bu röveşata golü 2012 yılının en güzel golü olmaya adaydı.

54.329 kişi kapasiteli Friends Arena’nın üstü 20 dakikada açılıp kapanabilen bir çatıdan ibarettir. Stadyum uluslar arası konserlerde kapasitesini 67.500 kişiye yükseltmektedir. Ayrıca stadyum çevresinde 10.000 çalışanlı konferans / sergi merkezleri için oteller (400 oda), restoranlar (8.000 misafir), alışveriş merkezi (240 dükkân), park yeri (4.000 araç yeri) ile ofis alanları ve 2.000 daire yapılması planlanmaktadır. Ayrıca alışveriş merkezi ‘Mall of Scandinavia’ adıyla planlanan ve İskandinav ülkeleri arasında şimdiye kadar yapılmış en büyük alışveriş merkezi olacaktır. Stadyum ile beraber yaşam merkezine dönüştürülecek bu projeye 4 milyar kron harcanması planlanmıştır. Ayrıca maçlara gelen taraftarlar için tren istasyonundan arenaya yürüme mesafesi birkaç yüz metre olması planlanmaktadır.

Rasunda yıkıldıktan sonra İsveç Milli Takımı ile beraber 2013 yılından itibaren AIK takımına ev sahipliği yapan Friends Arena, UEFA Başkanı Michel Platini’nin destekleriyle 28 Temmuz 2013 tarihinde başlayacak EURO 2013 Bayanlar Avrupa Futbol Şampiyonası’na ev sahipliği yapacaktır.

Friends Arena 2Friends Arena 4Friends Arena 5SONY DSCFriends Arena 8